کتاب دایره‌المعارف یوگا اثر سوامی شیواناندا با ترجمه سید عبدالحمید موحدی نائینی و رضا رامز کتابی جامع برای آشنایی با جنبه‌های مختلف یوگا است. این اثر تنها به حرکات بدنی محدود نمی‌شود و موضوعاتی مانند تمرین‌های یوگا، تنفس، مدیتیشن، سبک زندگی و تغذیه را نیز در کنار یکدیگر بررسی می‌کند.
گستردگی موضوعات کتاب باعث شده «دایره‌المعارف یوگا» برای افرادی که می‌خواهند تصویری کلی‌تر از یوگا و ارتباط میان جسم، تنفس، ذهن و شیوه زندگی داشته باشند، منبع مطالعاتی مناسبی باشد.
مشخصات کتاب دایره‌المعارف یوگا
-
پدیدآورنده: سوامی شیواناندا
-
مترجمان: سید عبدالحمید موحدی نائینی و رضا رامز
-
ناشر: ثالث
-
موضوع: یوگا، تمرین‌های بدنی، تنفس، مدیتیشن و سبک زندگی
-
زبان: فارسی
-
قطع: رقعی
-
نوع جلد: شومیز
-
تعداد صفحات نسخه موجود: ۳۰۵ صفحه
-
سال چاپ نسخه موجود: ۱۳۸۹
-
نوبت چاپ: چاپ پنجم
کتاب دایره‌المعارف یوگا درباره چیست؟
این کتاب یوگا را به‌عنوان مجموعه‌ای گسترده‌تر از تمرین‌های جسمانی معرفی می‌کند. در کنار وضعیت‌های بدنی، موضوعاتی مانند تنفس، مدیتیشن، آرام‌سازی، ذهن و شیوه زندگی نیز مطرح می‌شوند.
این نگاه با رویکرد شناخته‌شده سوامی شیواناندا هماهنگ است که مسیر یوگا را ترکیبی از تمرین جسم، ذهن، اخلاق و جنبه‌های درونی زندگی می‌دانست.
تمرین‌های یوگا و آساناها
بخشی از کتاب به تمرین‌های بدنی یوگا اختصاص دارد و درباره جایگاه آساناها در مسیر تمرین توضیح می‌دهد. در این نگاه، آسانا وسیله‌ای برای کار با بدن است اما تمام یوگا به حرکات جسمانی خلاصه نمی‌شود.
برای اجرای حرکات دشوار یا وضعیت‌هایی که نیاز به اصلاح راستای بدن دارند، استفاده از کتاب بهتر است در کنار آموزش عملی مربی باشد.
تنفس و پرانایاما
تنفس یکی دیگر از موضوعات کتاب است. در سنت یوگا، پرانایاما به تمرین‌های آگاهانه مرتبط با تنظیم تنفس گفته می‌شود و در کنار آسانا و مدیتیشن قرار می‌گیرد.
تمرین‌های تنفسی ساده و پیشرفته یکسان نیستند؛ روش‌هایی که شامل حبس طولانی تنفس یا فشار زیاد هستند باید متناسب با سطح تمرین فرد انجام شوند.
مدیتیشن در دایره‌المعارف یوگا
مدیتیشن یکی از مباحث مهم این اثر است. در آرشیو رسمی دانش یوگا نیز بخشی از همین کتاب درباره نظم در زمان و مکان مدیتیشن، وضعیت نشستن و آماده‌سازی ذهن منتشر شده است.
این بخش‌ها نشان می‌دهند که کتاب علاوه بر تمرین جسمانی، به جنبه‌های ذهنی و درونی یوگا نیز توجه ویژه دارد.
ریلکسیشن و وانهادگی
وانهادگی یا ریلکسیشن در یوگا فقط استراحت کوتاه میان تمرین‌ها نیست و می‌تواند شامل آرام‌سازی جسم و ذهن باشد.
در چنین تمرین‌هایی هدف آن است که فرد پس از فعالیت جسمانی بتواند تنش‌های اضافی را کاهش دهد و توجه خود را آگاهانه‌تر هدایت کند.
رژیم غذایی و سبک زندگی
در معرفی این کتاب، موضوعاتی مانند رژیم غذایی و سبک زندگی نیز در کنار تمرین‌های یوگا مطرح شده‌اند. این مطالب، دیدگاه سنتی نویسنده درباره ارتباط شیوه زندگی با تمرین یوگا را نشان می‌دهند.
توصیه‌های غذایی کتاب را باید در چارچوب دیدگاه نویسنده مطالعه کرد و در صورت وجود بیماری، رژیم درمانی یا نیاز تغذیه‌ای خاص، تصمیم‌گیری پزشکی یا تغذیه‌ای باید با متخصص مربوط انجام شود.
آیا کتاب درباره یوگا درمانی هم صحبت می‌کند؟
بله، در معرفی‌های این اثر مباحثی تحت عنوان کاربردهای یوگا و یوگا درمانی نیز ذکر شده‌اند.
با این حال اصطلاح «یوگا درمانی» در یک کتاب سنتی به معنای اثبات درمان پزشکی تمام مشکلات مطرح‌شده نیست و مطالب کتاب نباید جایگزین تشخیص یا درمان پزشکی شوند.
نکته مهم:
فواید جسمی یا درمانی مطرح‌شده در متون سنتی یوگا باید از ادعاهای پزشکی اثبات‌شده تفکیک شوند. در صورت بیماری، آسیب یا محدودیت جسمانی، تمرین‌ها باید متناسب با شرایط فرد انجام شوند.
هشت مرحله یوگا
در نگاه کلاسیک یوگا، مسیر هشت‌گانه شامل یاما، نیاما، آسانا، پرانایاما، پراتیاهارا، دهارانا، دیانا و سامادهی است.
شناخت این ساختار به خواننده کمک می‌کند متوجه شود چرا در منابع سنتی، یوگا علاوه بر تمرین جسمانی به اخلاق، تنفس، تمرکز و مدیتیشن نیز می‌پردازد.
دیدگاه سوامی شیواناندا به یوگا
سوامی شیواناندا از آموزگاران شناخته‌شده یوگا در قرن بیستم بود و رویکرد او بر تلفیق مسیرهای مختلف یوگا تأکید داشت.
در این نگاه، تمرین جسم، خدمت، مراقبه، شناخت و رشد درونی اجزایی جدا از یکدیگر نیستند و در یک مسیر کلی‌تر قرار می‌گیرند.
این کتاب برای چه کسانی مناسب است؟
برای هنرجویان یوگا، مربیان و افرادی که به‌جای مطالعه یک موضوع محدود، می‌خواهند با مجموعه‌ای از مباحث جسمانی، تنفسی، ذهنی و سبک زندگی در یوگا آشنا شوند.
آیا این کتاب برای افراد مبتدی مناسب است؟
بله، بخش‌های عمومی و نظری کتاب برای آشنایی با یوگا قابل استفاده‌اند. در عین حال به دلیل گستردگی موضوعات، هنرجویان باتجربه‌تر و مربیان نیز می‌توانند از آن به‌عنوان منبع مطالعاتی استفاده کنند.
آیا کتاب جایگزین مربی یوگا است؟
خیر. کتاب می‌تواند برای مطالعه، مرور و شناخت اصول یوگا مفید باشد، اما در تمرین‌های پیشرفته، اصلاح وضعیت بدن، پرانایامای دشوار یا شرایط جسمانی خاص، راهنمایی مربی اهمیت دارد.
مترجمان نسخه فارسی چه کسانی هستند؟
این نسخه توسط سید عبدالحمید موحدی نائینی و رضا رامز به فارسی ترجمه شده است.
مشخصات نسخه موجود در دانش یوگا
نسخه ثبت‌شده در فروشگاه دانش یوگا توسط نشر ثالث منتشر شده و در قطع رقعی با جلد شومیز عرضه می‌شود. اطلاعات همین SKU تعداد ۳۰۵ صفحه، سال چاپ ۱۳۸۹ و چاپ پنجم را نشان می‌دهد.
چرا تعداد صفحات در برخی منابع متفاوت است؟
در بعضی فهرست‌های آنلاین تعداد ۳۰۸ صفحه نیز برای «دایره‌المعارف یوگا» ثبت شده است. از آنجا که چاپ‌ها و ثبت‌های کتاب‌شناختی ممکن است متفاوت باشند، برای این صفحه مشخصات خود نسخه موجود در دانش یوگا یعنی ۳۰۵ صفحه مبنا قرار گرفته است.
سؤالات متداول درباره Encyclopedia of Yoga
نویسنده کتاب دایره‌المعارف یوگا کیست؟
پدیدآورنده نسخه موجود سوامی شیواناندا است.
مترجمان فارسی کتاب چه کسانی هستند؟
سید عبدالحمید موحدی نائینی و رضا رامز این کتاب را به فارسی ترجمه کرده‌اند.
ناشر کتاب کدام است؟
نسخه موجود در دانش یوگا توسط نشر ثالث منتشر شده است.
کتاب چند صفحه دارد؟
نسخه موجود در دانش یوگا ۳۰۵ صفحه دارد.
قطع و نوع جلد چیست؟
کتاب در قطع رقعی و با جلد شومیز منتشر شده است.
موضوع کتاب چیست؟
کتاب مجموعه‌ای از مباحث مرتبط با تمرین‌های یوگا، تنفس، مدیتیشن، آرام‌سازی، ذهن، تغذیه و سبک زندگی یوگا را بررسی می‌کند.
آیا کتاب فقط درباره حرکات یوگا است؟
خیر. آسانا تنها یکی از موضوعات کتاب است و مباحث ذهنی، تنفسی و سبک زندگی نیز در آن مطرح می‌شوند.
آیا کتاب برای مربیان مناسب است؟
بله. به دلیل گستردگی مباحث، می‌تواند در کنار منابع تخصصی‌تر برای مربیان و هنرجویان جدی یوگا نیز مفید باشد.