یوگای مادر و کودک چیست؟
یوگای مادر و کودک (Mother and Child Yoga) شیوه‌ای از برگزاری کلاس یوگاست که مادر همراه فرزندش در آن حضور دارد. حرکت‌های متناسب با شرایط مادر، بازی و ارتباط با کودک در کنار هم قرار می‌گیرند تا فرصتی برای فعالیت و تجربه‌ای مشترک فراهم شود.
شکل کلاس با سن کودک تغییر می‌کند. در گروه نوزادان، تمرکز می‌تواند بیشتر بر حرکت مادر و تعامل ساده با نوزاد باشد. در گروه کودکان خردسال، بازی‌های حرکتی و تقلید حرکت‌ها نقش بیشتری دارند. قرار نیست مادر و کودک همهٔ تمرین‌ها را هم‌زمان یا به یک شکل انجام دهند.
در کلاس مادر و کودک چه می‌گذرد؟
جلسه معمولاً با آشنایی با محیط و حرکت‌های ساده آغاز می‌شود. مادر ممکن است تمرین‌های ملایم حرکتی، تقویتی یا توجه به تنفس انجام دهد و کودک، متناسب با سن خود، در بخشی از فعالیت‌ها مشارکت کند. ارتباط چشمی، صحبت‌کردن، شعر یا بازی نیز می‌توانند بخشی از برنامه باشند.
ریتم کلاس باید امکان مکث برای رسیدگی به کودک، تغذیه یا استراحت را فراهم کند. اگر کودک خسته، گرسنه یا بی‌قرار باشد، نیاز او بر ادامهٔ تمرین اولویت دارد. مدت جلسه، وسایل موردنیاز و میزان مشارکت کودک به برنامهٔ همان دوره بستگی دارد.
همراهی مهم‌تر از اجرای کامل حرکت‌هاست
لازم نیست کودک در تمام فعالیت‌ها شرکت کند یا مادر همهٔ تمرین‌ها را بدون وقفه انجام دهد. حضور، بازی و توجه به یکدیگر بخش مهم تجربهٔ کلاس است. کودک نباید برای انجام حرکت یا کشش تحت فشار قرار بگیرد و تمرین مشترک باید با توانایی و راحتی هر دو هماهنگ باشد.
ویژگی‌های یوگای مادر و کودک
-
حضور و مشارکت مشترک مادر و فرزند
-
هماهنگی فعالیت‌ها با سن و مرحلهٔ رشد کودک
-
توجه به شرایط جسمی و میزان آمادگی مادر
-
ترکیب حرکت‌های ساده با بازی و تعامل
-
امکان استراحت و رسیدگی به نیازهای کودک در طول جلسه
-
یادگیری بدون رقابت، اجبار یا مقایسه
فواید و فرصت‌های این کلاس
این کلاس می‌تواند فرصتی برای توجه هم‌زمان به فعالیت بدنی مادر و ارتباط با کودک باشد. تجربه و نتیجه برای خانواده‌ها یکسان نیست. اهداف و فرصت‌های احتمالی عبارت‌اند از:
-
اختصاص زمانی مشترک برای بازی و توجه به یکدیگر
-
کمک به بازگشت تدریجی مادر به فعالیت، در صورت مناسب‌بودن شرایط جسمی
-
تمرین قدرت، تحرک و آگاهی بدنی متناسب با توانایی مادر
-
فرصت تجربهٔ حرکت و هماهنگی برای کودک، متناسب با سن او
-
آشنایی مادر با شیوه‌های سادهٔ آرام‌سازی
-
تجربهٔ حضور در جمع و آشنایی با خانواده‌های دیگر
این فرصت‌ها را نباید با تضمین رشد سریع‌تر کودک، خواب بهتر یا بازگشت بدن مادر به شکل پیش از بارداری یکسان دانست. هدف، تجربهٔ فعالیت و ارتباطی متناسب با شرایط هر خانواده است.
تفاوت با یوگای بارداری و یوگای کودک
یوگای بارداری پیش از تولد و با توجه به تغییرات بدن مادر در دوران بارداری انجام می‌شود. یوگای مادر و کودک پس از تولد، با حضور فرزند و فرصت تعامل مشترک برگزار می‌شود. در یوگای کودک نیز معمولاً خود کودک مخاطب اصلی آموزش است و حضور والد به سن و شیوهٔ برگزاری کلاس بستگی دارد.
همچنین هر کلاس مادر و کودک، لزوماً برنامهٔ تخصصی بازتوانی پس از زایمان نیست. اگر مادر به تمرین اختصاصی برای مشکلات کف لگن، درد یا بهبود پس از جراحی نیاز دارد، باید برنامهٔ مناسب را با متخصص هماهنگ کند.
چه زمانی پس از زایمان می‌توان شروع کرد؟
زمان شروع برای همه یکسان نیست. نوع زایمان، روند بهبودی، علائم مادر و شدت کلاس در تصمیم‌گیری نقش دارند. فعالیت بسیار ملایم پس از زایمان بدون عارضه ممکن است زودتر قابل‌شروع باشد، اما آمادگی برای یک کلاس کامل موضوع جداگانه‌ای است. پس از سزارین یا زایمان همراه با عارضه، راهنمایی پزشک یا ماما اهمیت بیشتری دارد.
پیش از ثبت‌نام، دربارهٔ مناسب‌بودن کلاس برای وضعیت خود پرس‌وجو کنید و محدودیت‌ها را به مربی اطلاع دهید. اگر هنگام فعالیت درد، افزایش خون‌ریزی یا احساس فشار و سنگینی در لگن ایجاد شد، تمرین را متوقف کنید و از متخصص سلامت راهنمایی بگیرید.
این کلاس برای چه سنی از کودک مناسب است؟
کلاس‌های مادر و نوزاد با کلاس‌های ویژهٔ کودکان خردسال متفاوت‌اند. سن پذیرش باید در مشخصات همان دوره بررسی شود. تنها سن تقویمی کافی نیست؛ توانایی‌هایی مانند کنترل سر، نشستن یا راه‌رفتن نیز ممکن است در طراحی فعالیت‌ها اهمیت داشته باشند.
آیا مادر یا کودک باید تجربهٔ قبلی یوگا داشته باشند؟
برای کلاس مقدماتی معمولاً نیازی به سابقهٔ یوگا نیست. تمرین‌ها باید با توانایی مادر و مرحلهٔ رشد کودک هماهنگ شوند. وجود بیماری یا محدودیت خاص را پیش از شروع با مربی مطرح کنید.
اگر کودک گریه کند یا در تمرین شرکت نکند، چه می‌شود؟
می‌توانید تمرین را متوقف کنید و به نیاز او رسیدگی کنید. مشارکت کودک نباید اجباری باشد. پیش از ثبت‌نام، دربارهٔ فضای تغذیه، تعویض پوشک و امکان استراحت از مجموعه بپرسید.
آیا در تمرین‌ها کودک را بلند می‌کنیم یا به بدن او کشش می‌دهیم؟
حضور کودک به‌معنای استفاده از او به‌عنوان وزنه یا اجرای کشش‌های بزرگسالان روی بدن او نیست. هر فعالیت مشترک باید متناسب با رشد کودک و با راهنمایی مربی آموزش‌دیده باشد. بلندکردن یا جابه‌جایی کودک در وضعیت‌های ناپایدار، بخشی ضروری از این کلاس نیست.
آیا این کلاس افسردگی پس از زایمان را درمان می‌کند؟
خیر. فعالیت متناسب و ارتباط اجتماعی ممکن است به حال عمومی مادر کمک کنند، اما کلاس یوگا جایگزین ارزیابی و درمان نیست. اگر غمگینی، اضطراب یا دشواری در انجام کارهای روزمره ادامه دارد، موضوع را با پزشک یا متخصص سلامت روان مطرح کنید.
جلسات چقدر طول می‌کشند و آیا گواهی صادر می‌شود؟
مدت، تعداد جلسات و صدور گواهی به شرایط اعلام‌شدهٔ همان دوره بستگی دارد. این موارد را پیش از ثبت‌نام از مجموعه بپرسید. شرکت در کلاس مادر و کودک به‌خودی‌خود به‌معنای دریافت مدرک مربیگری نیست.
مطالب مرتبط