طی چند دهۀ اخیر، بیماری‌های گوارشی در سراسر دنیا ازجمله ایران، رشد فزاینده‌ای داشته است. بیماری‌هایی نظیر رفلاکس معده، التهاب معده و روده‌ها، زخم معده و زخم اثنی عشر، یبوست، نفخ شکم، سوءهاضمه و ...
دو دلیل اصلی برای بروز این بیماری‌ها می‌توان یافت. یکی دلیل جسمی که ناشی از تغذیۀ ناصحیح و کم‌تحرکی می‌باشد و دیگری دلیل روانی که علت آن فشارهای عصبی، اضطراب، استرس و نگرانی است. غذاهای حاضری مانند فست‌فود و غذاهای سرخ‌شده، کنسروها و خوراکی‌هایی که به آن‌ها مواد نگه‌دارنده اضافه می‌کنند، از عوامل مهم گسترش بیماری‌های
 گوارشی محسوب می‌شوند.
تحقیق و تجربه نشان داده که برخی از آساناهای هاتا یوگا، تأثیرات بسیار مطلوبی بر دستگاه گوارش گذاشته و
 سبب بهبود آن می‌شوند.
در اینجا چهار نمونه از آن‌ها شرح داده می‌شود که بیشترین تأثیر را برای بهبود یا پیشگیری از این بیماری‌ها دارد. اگر تحت مداوا هستید، می‌توانید ضمن عمل به دستورات پزشک معالجتان، مصرف داروها و همچنین رعایت تغذیۀ صحیح با انجام این آساناها، روند بهبودی‌تان را سرعت ببخشید.

تذکر:

 یک تا سه ساعت قبل از انجام این حرکات، غذای جامدی نخورید.
این تمرینات، دو تا شش ماه پس از عمل جراحی (در ناحیۀ شکمی) انجام نشوند.

الف) پاداهاستاسانا

صاف بایستید. پاشنۀ پاها به هم چسبیده و پنجه‌ها کمی از هم جدا باشند. قفسۀ سینه منبسط و شانه‌ها در وضعیت راحتی باشند. سر و گردن صاف بوده، انگشتان دست‌ها به هم چسبیده و کف دست‌ها، مماس با ران‌ها باشند. صورتتان ریلکس باشد. همراه دم، دست‌ها را بالا بیاورید تا بازوها به گوش‌ها بچسبند. همراه بازدم به جلو خم شوید تا صورت به زانوها برسد و کف دست‌ها روی زمین قرار گیرد. (اگر کف دست‌ها به زمین نمی‌رسند، نگران نباشید. تمرین را تا جایی که راحت هستید، انجام دهید. با انجام هرروز آن، به‌مرور پس از گذشت چند هفته بدنتان نرم‌تر گشته و کف دست‌ها به زمین خواهد رسید). نه ثانیه در وضعیت نهایی توقف کنید (تنفس عادی)، سپس به‌آرامی به وضعیت اول برگردید.
این آسانا برای رفع سوءهاضمه، رفع یبوست و نفخ شکم و برطرف کردن مشکلات معده و روده‌ها بسیار مفید است.

ب) پاس چی موتاناسانا

روی زمین بنشینید. پشت کاملاً صاف باشد. پاها کنار هم صاف و کشیده و پاشنه‌ها بهم بچسبند. کف دست‌ها در دو طرف بدن روی زمین قرار بگیرند. همراه دم، دست‌ها را بالا بیاورید، به‌گونه‌ای که آرنج‌ها خم نشوند. بازوها مماس با گوش‌ها باشند. همراه بازدم از ناحیۀ کمر به جلو خم شوید تا صورتتان به زانوها برسد. انگشتان اشاره را دور شست پاها قلاب کنید. آرنج‌ها کمی خم شوند. در این وضعیت، نه ثانیه بمانید (تنفس عادی). آرام به
وضعیت اول بازگردید.
این آسانا ضمن آب‌کردن چربی‌های شکم و دور کمر برای کبد و کلیه‌ها و پانکراس نافع می‌باشد و با ماساژ دادن آن‌ها به منظم کار کردنشان کمک می‌کند. همچنین برای رفع التهاب معده و روده‌ها سودمند است.

ج) شالاب آسانا

روی زمین و بر روی شکم دراز بکشید. دست‌ها بالای سر، کل بدن کشیده و در یک خط مستقیم قرار بگیرد. چانه روی زمین و دست‌ها را مشت کرده و زیر کشالۀ ران‌ها قرار دهید. هر دو پا را صاف و کشیده بالا بیاورید. زانوها خم نشوند. نه ثانیه در این حالت توقف کنید، سپس آهسته به وضعیت اول برگردید. در طول تمرین تنفس عادی داشته باشید.
این آسانا برای رفع کمردرد و ستون فقرات و لگن خاصره مفید است. همچنین فعال‌کنندۀ غدۀ پانکراس، کبد و کلیه‌ها بوده و رفع کنندۀ یبوست و نفخ شکم است.

د) پاوان موکتاسانا

روی زمین بر پشت دراز بکشید. پاشنۀ پاها بهم چسبیده و کل بدن در یک خط مستقیم قرار بگیرد. پاها را بالا آورده (همراه دم) و آن‌ها را روی شکم جمع کنید (بازدم). دست‌ها را دور پاها قلاب نموده و چانه را به زانوها بچسبانید. در این وضعیت نه ثانیه توقف کنید (تنفس عادی) و بعد به‌آرامی به وضعیت اول برگردید.
پاوان موکتاسانا، یکی از بهترین و مؤثرترین آساناها برای کلیۀ امعاء و احشاء و رفع تمام مشکلات دستگاه گوارش و ناحیۀ شکمی است. منظم کنندۀ اسید معده و برطرف‌کنندۀ یبوست و نفخ شکم بوده و التهاب معده و روده‌ها را رفع می‌نماید.

 نویسنده: شهلا قاسمیان دستجردی